Loading...
شما از نسخه قدیمی این مرورگر استفاده میکنید. این نسخه دارای مشکلات امنیتی بسیاری است و نمی تواند تمامی ویژگی های این وبسایت و دیگر وبسایت ها را به خوبی نمایش دهد.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه به روز رسانی مرورگر اینجا کلیک کنید.

بزرگترین و باسابقه ترین موسسه استعدادیابی ایران
88633815 - 021

نقش مثلث بانک، مشاور و مجری در برون سپاری سیستم بانکی

نقش مثلث بانک، مشاور و مجری در برون سپاری سیستم بانکی

حجم قابل توجهی از سرمایه گذاری صنعتی در ایران، با مشاركت بانكها از طریق منابع داخلی خود و یا عاملیت منابع تأمین شده توسط سایر سازمانهای دولتی و بین المللی انجام می گیرد . با این وجود و علیرغم قدمت یكصد ساله فعالیتهای بانكداری در ایران و سابقه ۵۰ ساله سرمایه گذاری توسط بانكها در فعالیتهای صنعتی كشور، متأسفانه شاهد روشهای اصولی مدون اجرایی در زمینه مطالعات اولیه طرحها از یك‌سو و نظارت بر عملیات اجرایی از سوی دیگر نبوده ایم. باوجود آنكه سرمایه گذاریهای انجام شده، طیف وسیعی از طرحهای كوچك و متوسط تا طرحهای بزرگ و حتی ملی را در بر می گیرد، هنوز هم در اغلب بانكها، پذیرش و تصویب سرمایه گذاری در طرحها بدون مطالعات دقیق فنی - اقتصادی و نهایتاً در حد مطالعات پایه مالی و تأمین منابع بصورت محدود است. درست به همین دلیل و به‌منظور رفع این نقیصه بوده است كه حسب دستورالعمل اجرایی موضوع بند ق تبصره ۳ قانون بودجه سال ۱۳۸۱ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور، كلیه موسسات دولتی از جمله بانكها موظف به استفاده از خدمات شركتهای مهندسی مشاور در زمینه مطالعات سرمایه گذاری و نظارت بر اجرای طرحهای تحت مشاركت خود شدند.
بانكهای صنعتی در ایران در اواسط دهه ۱۳۲۰ هجری شمسی فعالیت خود را آغاز كردند. از آنجا كه بسیاری از این بانكها با هدف توسعه سرمایه گذاری صنعتی، با حمایت سازمانهای بین المللی نظیر UNIDO آغاز به‌كار كردند، همواره از روشهای مدونی در مطالعات پیش سرمایه گذاری و عملیات اجرایی و نظارت بر اجرای طرحها برخوردار بودند. پس از انقلاب همراه با قانون ملی شدن بانكها، كلیه بانكهای صنعتی كشور ادغام و بانك صنعت و معدن به‌وجود آمد و تجارب بانكهای تخصصی- توسعه ای به این بانك منتقل شد. با تكیه بر همین تجارب، بانك صنعت و معدن پیرو دستورالعمل اجرایی سازمان مدیریت و برنامه ریزی كه به‌صورت تصویب نامه هیئت وزیران رسید، به‌عنوان اولین بانك كشور استفاده از خدمات مهندسی مشاور در تدوین طرحهای توجیهی و نیز نظارت و كنترل اجرای طرحها را از اواسط سال ۱۳۸۱ در دستور كار خود قرار داد.
● سیر تحولات امور نظارت بر طرحهای بانك
تا قبل از بكارگیری خدمات مهندسان مشاور در امور نظارت و كنترل طرحها، نظارت بر طرحها طی فرآیندی به شرح زیر انجام می گرفت:
- انعقاد قرارداد بین بانك و مجری طرح با كنترل شرایط قرارداد توسط واحد نظارت به‌منظور انطباق با شرایط پیش بینی شده در طرح توجیهی تصویب شده در بانك .
- آخرین صورتهای مالی شركت، هزینه های انجام شده در سر فصلهای سرمایه گذاری و مقایسه با هزینه های مذكور در طرح مصوب می‌شد. سپس هزینه های صرف شده توسط متقاضی در چارچوب طرح مصوب محاسبه و تسهیلات مصوب به نسبت سهم الشركت بانك در هزینه های صرف پرداخت می‌شد و در نهایت هزینه های آتی برحسب قراردادهای ارائه شده، برنامه كلی پیش بینی شده در طرح مصوب و تجارب كارشناسی پرداخت می‌شد.
- در گزارشهای نظارتی وضعیت پیشرفت فیزیكی طرح با ذكر جزئیات توصیف می شد و با توجه به پیشرفت طرح در هر سر فصل، از طرح بازدید می‌شد و آخرین تراز شركت در هزینه ها صرف شده قابل قبول در هر سر فصل و هزینه های مورد نیاز جهت تكمیل محاسبه می شد.
- برنامه زمانبندی اجرای طرح نیز بر اساس برنامه كلی طرح مصوب، كه در حد زمان شروع و اتمام سرفصلهای سرمایه گذاری خلاصه می‌ شد توسط كارشناسان، كنترل و در نحوه پرداخت تسهیلات در سر فصلهای مختلف اعمال می شد.
طی یك فعالیت پنجاه ساله تعداد بسیار زیادی از طرحهای بزرگ ، كوچك و حتی ملی با موفقیت با بهره گیری از روشهای نظارتی اشاره شده و بكارگیری تجارب ارزنده كارشناسی بدست آمده دراین مدت، به‌اجرا و بهره برداری رسید. اما این روش با اشكالاتی همراه بود:
- تعداد زیاد و تنوع طرحها در صنایع مختلف به تخصصهای مختلف كارشناسان امور نظارت بانك، نیاز داشت.
- نظارتها بیشتر رویكرد هزینه ای و در درجه بعدی فیزیكی داشت و كمتر برنامه زمانبندی بطور دقیق قابل كنترل بود. بویژه كه برنامه طرح مصوب به‌صورت كلی و در حد سر فصلها تهیه می شد و عملاً با برنامه ای خاص به لحاظ بازدید و كنترل انجام نمی‌شد و عمدتاً بر اساس نیاز مجری طرح به منابع مالی مصوب خود و استفاده از مانده تسهیلات انجام می گرفت .
با توجه به موارد فوق و لزوم تغییر روشهای عملیاتی و بكارگیری ابزار نوین در كنترل پروژه های مشاركتی، پیرو دستورالعمل سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور از بهمن ماه سال ۸۱ شاهد دو تغییر عمده در روشهای نظارت بر طرحهای بانك در چند دهه اخیر بودیم. این دو تغییر عمده عبارت بودند از :
- تشكیل یك واحد سازمانی جدید نظارت فنی و كنترل طرحها، دارای ادارات تخصصی همراه با نظارت مالی .
- الزام كلیه طرحهای بانك به استفاده از خدمات یكی از شركتهای مهندسان مشاور منتخب بانك در تخصصهای مختلف، جهت نظارت و كنترل طرحها.
بدین ترتیب علاوه بر رویكرد نظارت فنی – تخصصی بر طرحها به كمك واحدهای سازمانی تخصصی و مهندسان مشاور واجد شرایط در تخصصهای مختلف به‌جای نظارت عمومی، اهداف زیر در بهبود فرایند نظارت بر طرحهای در حال اجرای بانك دنبال شد :
- استاندارد سازی نحوه نظارت بر اجرای طرحها، برنامه ریزی و