Loading...
شما از نسخه قدیمی این مرورگر استفاده میکنید. این نسخه دارای مشکلات امنیتی بسیاری است و نمی تواند تمامی ویژگی های این وبسایت و دیگر وبسایت ها را به خوبی نمایش دهد.
جهت دریافت اطلاعات بیشتر در زمینه به روز رسانی مرورگر اینجا کلیک کنید.

بزرگترین و باسابقه ترین موسسه استعدادیابی ایران
88633815 - 021

جنبه های مختلف بیانیه رسالت سازمان

جنبه های مختلف بیانیه رسالت سازمان

● تعریف رسالت
رسالت یک سازمان ، مقصود یا فلسفه‌ وجودی آن است(Hunger-۱۹۹۶) . رسالت یک سازمان ، مقصود و منظور منحصر بفرد از ایجاد سازمان است که آن را از سایر سازمان ها جدا ساخته و دامنه‌ فعالیتهای سازمان را روشن می سازد (Pearce-۱۹۹۴). اغلب سازمان ها ، هدفهای کلان و فلسفه‌ وجودی سازمان را در بیانیه رسالت یا بیانیه‌ منظور و مقصود ، مکتوب می سازند(Saloner-۲۰۰۱) . در واقع رسالت یک سازمان ، ریسمانی است که سایر مفاهیم و فعالیتهای سازمان به آن متصل شده و با توجه به آن ، اداره‌ فعالیتها ی سازمانی ، بصورت مؤثرتری انجام می شود
(Ansoff-۱۹۸۸).
به عبارت دیگر ، رسالت یک سازمان ، چارچوب فعالیتهای آن را نشان می دهد. در صورتیکه رسالت سازمان به درستی طراحی شود، باعث موفقیت خواهد بود و اگر بصورت نادرست تعیین شود ، باعث شکست آن خواهد بود. بنابر این ، کوتاهی در تعیین رسالت، شکست یک سازمان را بدنبال داشته و رقبا در این شکست نقشی نداشته و آسیبی به او نرسانده اند (Sherman-۱۹۹۳).
● مفهوم بیانیه رسالت
بنا به آنچه که گفته شد ، بیانیه رسالت ، منظور و مقصود بنیادین و منحصر بفرد از تشکیل یک سازمان بوده که یک سازمان را از سازمانهای دیگر ، جدا می سازد. در بیانیه‌ رسالت ، دامنه‌ فعالیتهای سازمان در عرضه‌ محصولات و فعالیت در بازارهای مختلف ، نشان داده می شود(Hunger-۱۹۹۶). بیانیه رسالت ، بیان مقصود از ایجاد سازمان بصورتی پایدار و ماندنی است که کسب و کار یک سازمان را از سازمانهای مشابه جدا می سازد(David-۱۹۹۷). بیانیه رسالت ، شرح مقصود سازمان است که وظایف سازمان در محیط آن را مشخص ، می سازد(Kotler-۱۹۹۴) . بیانیه رسالت ، منظور و مقصود از تشکیل یک سازمان و جهت گیری برنامه های قابل اجراء برای رسیدن به آن را نشان می دهد(Mason-۱۹۹۳) .
برخی از سازمانها به تهیه‌ بیانیه‌ رسالت و بیانیه‌ آرمان شرکت ، اقدام می کنند. بیانیه رسالت به این سئوال پاسخ می دهد که “کسب و کار سازمان چیست؟” و بیانیه‌ آرمان سازمان به این سئوال پاسخ می دهد که “یک سازمان چه چیزی می خواهد بشود؟” و یا “به کجا می خواهد برسد؟” ( David-۱۹۹۷) بهتر است رسالت سازمان را با توجه به آرمان آن تهیه کرد. آرمان یک سازمان ، رویایی است دست نیافتنی
(Kotler-۱۹۹۴). به عبارت دیگر ، بیانیه‌ رسالت ، بسط آرمان مدیریت در خصوص ماهیت کسب و کار و برنامه های آتی برای فعالیت در آن ، است (Mason-۱۹۹۳) .
به زعم یکی از نویسندگان ، تعریف ارزشها ، آرمان و رسالت یک سازمان برای تدوین استراتژی های آن لازم است و برخی اوقات وجه تمایز آنها با استراتژی ، نامشخص است(Saloner-۲۰۰۱) . طراحی استراتژی مستلزم درک آینده‌ شرکت و صنعت است و بیانیه‌ آرمان برای توصیف تصور ذهنی رهبران سازمان و تشریح شکاف بین وضعیت جاری و آینده‌ بالقوه ، است. آرمان یک سازمان ، چشم انداز آینده‌ سازمان است. آرمان یک سازمان باید آینده ای واقع گرایانه ، باورکردنی و جالب را برای سازمان ، تصویر کند(Saloner-۲۰۰۱).
● اهمیت رسالت
رسالت یک سازمان ، شرحی است غیرقابل اندازه گیری از هدفها ، نگرشها و گرایش ها و هر سازمانی به دلایل زیر نیازمند تعیین رسالت خود است :
▪ اطمینان از اتفاق آرا در خصوص منظور و مقصود سازمان
▪ انگیزش در منابع انسانی سازمان
▪ تعیین چارچوبی برای تخصیص منابع
▪ محدود کردن دامنه‌ فعالیتهای سازمان
▪ تسهیل هدف گذاری و تعیین چارچوبی برای مسئولیتها و وظایف
▪ تعیین چارچوبی برای ارزیابی و کنترل (Pearce-۱۹۹۴)
همچنین ، بزعم سالونر، وظایف بیانیه رسالت یک سازمان بصورت زیر است :
▪ روشن کردن هدفها
▪ کاهش فعالیتهای مخالف با منظور ومقصود سازمان
▪ همخوانی بین دیدگا های رهبران سازمان با استراتژی های سازمان
▪ اعلام ارزشها ، آرمان و منظور و مقصود و هدفهای کلان سازمان به افراد ، مؤسسات و سازمانهای بیرونی
▪ اعلام توانایی ها و ارزشهای شرکت برای تأثیرگذاری بر روی مشتریان ، تأمین کنندگان و کارکنان(Saloner-۲۰۰۱).
● جایگاه رسالت در الگو ی مدیریت استراتژیک
در اکثر الگوهای مدیریت استراتژیک ، مأموریت یک سازمان در زمره‌ ارکان اساسی الگو بوده و پیش نیاز سایر مراحل مدیریت استراتژیک است. برای نمونه در الگویی ساده ، جایگاه رسالت یک سازمان در الگو مدیریت استرتژیک بصورت زیر است :
▪ نمودار۱ -“ الگوی مدیریت استراتژیک “
بررسی محیطی فرموله کردن استراتژی اجرای استراتژی ارزیابی و کنترل
ـ بیرونی رسالت
ـ محیط
ـ هدفها
ـ اجتماعی استراتژی ها
ـ محیط
ـ سیاستها
ـ وظیفه ای
ـ داخلی
ـ برنامه ها
ـ ساختار
ـ بودجه
ـ فرهنگ
ـ رویه ها
ـ منابع
ـ عملکرد
Source : Hunger , D . J and Wheelen , T . L , (۱۹۹۶) , “Strategic Management” , Addison-Wesley Publishing Company, p. ۸۲.
پدر الگوی دیگر ، جایگاه بیانیه‌ رسالت در الگوی مدیریت استراتژیک جامع ، بصورت زیر است :
▪ نمودار۲- “ الگوی مدیریت استراتژیک جامع”
ـ ارزیابی بیرونی
اندازه گیری تخصیص تعیین سیاستها ایجاد ، ارزیابی تعیین هدفهای تدوین
و ارزیابی عملکرد منابع و هدفهای سالانه و انتخاب استراتژی بلند مدت بیانیه رسالت
ـ ارزیابی داخلی
Source : David , Fred . R , (۱۹۹۷) ,”Strategic Management ” , Prentice Hall International ,Inc ,P.۱۳.
● ویژگیهای رسالت
دامنه‌ رسالت یک سازمان ، ممکن است خیلی محدود و یا خیلی گسترده باشد (Hunger-۱۹۹۶). از مصادیق دامنه‌ رسالت محدود ، می توان از فعالیت در زمینه های راه آهن ، بیمه ، تولید کامپیوتر و تلویزیون نام برد و از مصادیق دامنه‌ رسالت گسترده می توان با توجه به مثال های قبلی از فعالیت در زمینه های حمل و نقل ، خدمات مالی ، تجهیزات اداری و ارتباطات مثال زد.
کلی و گنگ بودن رسالت یک سازمان این مزیت را دارد که انعطاف پذیری مدیران را در جهت بکارگیری خلاقیت و نوآوری ، افزایش می دهد (Steiner-۱۹۷۹).
رسالت یک سازمان باید واقع بینانه ، صریح ، برانگیزاننده متمایز کننده و معنی دار باشد(Kotler-۱۹۹۷). رسالت یک شرکت باید قابل حصول ، واضح و روشن و عامل انگیزش کارکنان بوده و کسب و کار و شرکت را از شرکت های مشابه متمایز سازد. رسالت یک شرکت ، نمی تواند سودآوری و فروش باشد زیرا سودآوری و فروش ، کسب و کار شرکت را تعریف نکرده و معنی دار نمی باشند.
در نگاهی دیگر ، رسالت یک سازمان باید موضوعات انگیزش ، ارائه تصویری از سازمان و فلسفه ای هدایت کننده را در برگیرد(Steiner-۱۹۷۹). رسالت یک سازمان باید دیدگاههای متفاوت استراتژیست ها را همگرا نموده و پاسخی به انتظارات مشتریان باشد. زیرا رسالت سازمان، برآورده کردن نیازهای مشتریان است(David-۱۹۹۷). در یک دیدگاه دیگر ویژگی های بیانیه رسالت بصورت زیر بیان شده است:
ـ تعریف رویاهای سازمان ، آنگونه که سازمان می خواهد باشد.
ـ محدود کردن موارد مخاطره آمیز و بسط دامنه‌ رسالت برای رشد خلاقیت
ـ متمایز کردن سازمان از سایر سازمانها
ـ ارائه چارچوبی برای ارزیابی فعالیتهای جاری و آینده
ـ واضح ، روشن و قابل درک برای همه‌ افراد سازمان (McGinnis-۱۹۸۱).
بیانیه‌ رسالت می تواند شامل آرمان شرکت ، فلسفه وجودی و ارزشهای هسته ای باشد که انتظار می رود شرکت از آن تبعیت کند (Saloner-۲۰۰۱). ارزشهای شرکت کمتر شبیه استراتژیها بوده وشامل موضوعاتی است که نفی آن امکان ناپذیر است. بیانیه‌ ارزشها می تواند شامل مواردی نظیر صداقت ، خدمت به مشتریان ، رفتار مناسب با کارکنان ، رعایت اصول اخلاقی و مسئولیتهای اجتماعی باشد ( Saloner-۲۰۰۱).
● عناصر رسالت
یک رسالت مؤثر باید مقصود سازمان ، مشتریان ، کالاها و خدمات ، فلسفه وجودی و تکنولوژی آن را تشریح کند(David-۱۹۹۷). شرکت ها بطور سنتی ، رسالت خود را بر حسب محصول تعریف می کنند. ولی برخی از شرکتها ، رسالت خود را بر حسب بازار نیز تعریف کرده اند، زیرا محصولات و تکنولوژی به مرور زمان تغییرمی کنند ولی نیازهای بازار همچنان پایدار خواهند ماند. رسالت مبتنی بر بازار ، وظایف سازمان را بر حسب نیازهای اساسی مشتری ، تعریف می کند( Kotler-۱۹۹۷).
بسیاری از شرکتها اقدام به تهیه‌ بیانیه‌ رسالتی بسیار مبسوط می کنند ، که در آن هدفهای شرکت بر حسب بازارها ، مصرف کنندگان ، کارکنان ، سهامداران ، رعایت اصول اخلاقی و مسئولیت های اجتماعی تعریف می شود. شرحی از رسالت یک سازمان حداقل باید دارای عناصر زیر باشد:
ـ چارچوب فعالیتهای سازمان ، شامل کالاها ، خدمات ، حوزه های جغرافیایی تحت پوشش و مشتریان .
ـ نحوه‌ تأمین رضایت مشتریان بوسیله‌ دارائی های فیزیکی ، مالی و انسانی.
ـ نحوه‌ رقابت در حوزه های منتخب( Mason-۱۹۹۳).
به زعم پیرس و دیوید ، بخش های مختلف بیانیه رسالت یک سازمان به صورت زیر است:
ـ مشتریان
ـ کالاها و خدمات
ـ بازارها (از نظر جغرافیایی)
ـ فن آوری
ـ توجه به بقاء ، رشد و سودآوری
ـ فلسفه وجودی ( شامل باورها ، ارزشها ، اصول اخلاقی و آرزوها )
ـ برداشت از خود ( عامل تمایز یک سازمان از سایر سازمانها و مزیتهای رقابتی عمده‌ آن)
ـ توجه به افکار عمومی ( Pearce-۱۹۹۴)
ـ توجه به کارکنان ( David-۱۹۹۷)
● فرآیند تدوین رسالت
بطور خلاصه ، رسالت یک شرکت باید محصولات ، بازارها و تکنولوژی آن شرکت را توصیف کرده و بازتابی از ارزشها و اولویتهای تصمیم گیرندگان استراتژیک شرکت باشد(Pearce-۱۹۹۴). بنا براین ، انتخاب رسالت یک سازمان ، معمولا“ تحت تأثیر هدفهای شخصی و ارزشهای مدیریت ارشد ، قرار دارد( Mason-۱۹۹۳) .
برای تهیه‌ رسالت یک سازمان می توان از متخصصین بیرونی کمک گرفت و یا با یک فراخوان عمومی ، نظرات استراتژیست های یک سازمان را جمع آوری و در جلسات مختلف به بحث و گفتگو گذاشته و پس از کسب اتفاق نظر افراد مذکور ، به تصویب رساند (David-۱۹۹۷).
● ارزیابی رسالت
سازمانها باید با توجه به پارامترهای واقعی بازارشان ، رسالت خود را از نو فرموله نمایند(Mason-۱۹۹۳). برای ارزیابی رسالت یک سازمان ، می توان از فهرستی حاوی عناصر بیانیه رسالت استفاده کرد. فهرست مزبور را باید صاحب نظرانی که از قدرت قضاوت قویی برخوردارند ، تکمیل نمایند( David-۱۹۹۷) .
فهرستی که در قالب جدولهای ۱ و ۲ آورده شده به همین منظور طراحی شده است. در این جدولها ، پاسخ بله یا خیر به رضایت بخش بودن ویژگی ها و عناصر بیانیه‌ رسالت ، درستی یا نادرستی هر یک از ویژگیها و عناصر را روشن می سازد.
▪ جدول ۱ : ارزیابی ویژگی های بیانیه‌ رسالت
ـ رضایت بخشی
ـ ویژگی ها بله خیر
ـ واقع بینانه
ـ صریح
ـ برانگیزاننده
ـ متمایز کننده
ـ معنی دار
ـ کنترل کننده
ـ چارچوب فعالیتها
▪ جدول ۲ : ارزیابی عناصر بیانیه‌ رسالت
ـ رضایت بخشی
ـ عناصر بله خیر
ـ مشتریان
ـ کالاها و خدمات
ـ بازارها (از نظر جغرافیایی)
ـ فن آوری
ـ توجه به بقاء ، رشد و سودآوری
ـ فلسفه وجودی
ـ برداشت از خود
ـ توجه به افکار عمومی
ـ توجه کارکنان
● نتیجه گیری
سازمانها و شرکتهای مختلف ، هدفها و فلسفه وجودی خود را در بیانیه‌ رسالت خود مکتوب می سازند. رسالت یک سازمان عاملی انگیزشی بوده که چارچوب فعالیتها و هدفهای سازمان را تعیین می کند. رسالت یک سازمان بر روی تخصیص منابع و کنترل فعالیتهای سازمان تأثیر داشته و درستی یا نادرستی آن می تواند باعث موفقیت یا شکست یک سازمان باشد.

  • منبع: vista.ir
  • تاریخ: یکشنبه 30 آذر 1393 - 20:21
  • نویسنده:
  • صفحه: سازمانها
  • بازدید: 516

ارسال نظر

سبد خرید شما

سبد خالی است

اطلاع رسانی

برای دریافت نمایندگی با شماره 02188633815 تماس حاصل فرمایید

اشتراک خبرنامه

جهت عضویت در خبرنامه
آدرس ایمیلتان را وارد کنید




آمار

  • بازدید امروز: 2468
  • بازدید دیروز: 1938
  • بازدید کل: 4840829